Kurkuma gebruik je in warme gerechten, dranken en dressings. Een halve tot hele theelepel poeder per gerecht is een goed startpunt. Verse kurkuma rasp of snijd je in plakjes en voeg je laat toe.
Wat is kurkuma?
Kurkuma is het felgele specerijenpoeder dat gemalen wordt uit de wortelstok van de plant Curcuma longa, een plant uit dezelfde familie als gember. De wortel wordt van oorsprong verbouwd in Zuid- en Zuidoost-Azië en wordt daar al eeuwenlang gebruikt in de keuken en in de ayurvedische traditie, als vast onderdeel van de dagelijkse voeding.
De opvallende kleur en de licht bittere, aardse smaak komen van curcumine, de meest onderzochte stof in de wortel: kurkumapoeder bevat van nature ongeveer 3 tot 5% curcumine. Als specerij geeft kurkuma curry's, rijstgerechten en soepen hun karakteristieke gele kleur. Kurkuma staat ook bekend als geelwortel, en internationaal onder de Engelse naam turmeric.
Kenmerken en voordelen
Kurkuma wordt in de keuken vooral gewaardeerd om de kleur en de aardse smaak die het aan gerechten geeft, van curry's en rijstgerechten tot een kopje golden milk. Curcumine, de actieve stof in de wortel, is een van de meest onderzochte plantenstoffen ter wereld, al wordt het grootste deel ervan van nature slecht opgenomen door het lichaam.
Zwarte peper en kurkuma worden daarom al eeuwenlang samen gebruikt: piperine, de stof die peper scherp maakt, vergroot de opname van curcumine. Dat is een opnamemechanisme, de reden waarom veel supplementen en recepten de twee combineren.
Gezond, maar met kanttekeningen
Kurkuma bevat naast curcumine ook vezels, ijzer en kalium, en wordt daarom soms als voedzame specerij aangeprezen. Curcumine zelf is een van de meest onderzochte plantenstoffen ter wereld. Veel van dat onderzoek is echter gedaan in het laboratorium of bij dieren, en resultaten bij mensen zijn vaak minder overtuigend.
Hoe die twee kanten van het verhaal zich tot elkaar verhouden, ligt genuanceerder dan de meeste bronnen laten zien.
Veilig als specerij, voorzichtig met supplementen
Als specerij bij het koken is kurkuma voor de meeste mensen geen probleem, en ook supplementen met gewoon kurkumapoeder blijven doorgaans ruim onder de veiligheidsgrens die de EFSA hanteert. Bij geconcentreerd curcumine-extract ligt dat anders: één capsule kan al boven die grens uitkomen. Gebruik je bloedverdunners, ben je zwanger of heb je galklachten, dan gelden aparte aandachtspunten.
Waar die grens precies ligt voor jouw situatie, hangt af van meer dan alleen de hoeveelheid.
Een theelepel per dag als vuistregel
Als specerij is één theelepel kurkumapoeder per dag een gangbare hoeveelheid, verwerkt in curry's, soepen of een smoothie. Neem je liever capsules, dan geven de meeste producten twee stuks per dag aan, met een vaste hoeveelheid curcumine per stuk. Verse wortel en gedroogd granulaat voor thee vragen weer een andere maat.
Welke vorm het beste bij jouw gebruik past, is dan ook net iets specifieker dan één vast getal.
Kurkuma gebruiken in de keuken
Kurkumapoeder roer je het beste vroeg door een gerecht, bijvoorbeeld bij het aanfruiten van ui, zodat de smaak zich goed verspreidt. Verse kurkumawortel voeg je juist pas in de laatste minuten toe, voor een frissere en iets scherpere smaak dan poeder. Beide vormen worden vaak gecombineerd met zwarte peper en een beetje vet.
Welke vorm wanneer de voorkeur verdient, verschilt best per gerecht.
Kurkuma thee zetten: drie manieren
Kurkumathee zet je met poeder, met losse korrels (granulaat) of met verse wortel, elk met een net iets andere trektijd en smaak. De korrels, de vorm die bij Vehgro als losse thee wordt verkocht, geven de vollere smaak en trekken 8 tot 10 minuten. Veel mensen voegen er gember aan toe voor een pittiger drankje.
Hoeveel kopjes daarvan gangbaar zijn en hoe de gembervariant net iets anders wordt gezet, lichten we in de praktische gids toe.
Op zoek naar kurkuma?
Vehgro biedt kurkuma aan als fijngemalen poeder, als capsules met piperine en als grovere korrels voor thee. Verse wortel voeren we niet. Voor recepten die daarom vragen kun je het beste uitwijken naar poeder. Bekijk het aanbod op de categoriepagina.
Verder lezen
- Kurkumavlekken verwijderen: zo pak je het aan – praktisch advies voor vlekken op kleding, huid of aanrecht.
- Golden milk recept: kurkuma latte – de populaire, romige drank met kurkuma en melk.
Dit artikel is informatief en geen medisch advies. Raadpleeg bij klachten altijd een professional. Voedingswaarden zijn indicatief.
