Je hoort het steeds vaker: kurkuma zou gezond zijn. Maar wat klopt daar eigenlijk van? Kurkuma is een specerij met een rijke voedingssamenstelling en bevat curcumine, een stof waar veel wetenschappelijk onderzoek naar loopt. In dit blog lees je wat we wél zeker weten en waar de wetenschap nog niet uit is.
Kurkuma is in de eerste plaats een specerij: het geeft curry’s, rijstgerechten en soepen hun kenmerkende gele kleur en een mild aardse smaak. Maar kurkumapoeder is ook verrassend voedzaam. Per 100 gram bevat het onder andere 21 gram vezels, 41 mg ijzer, 7,8 mg mangaan en 2525 mg kalium1. Je gebruikt natuurlijk geen 100 gram per dag, maar zelfs een theelepel draagt bij aan je dagelijkse inname van mineralen en vezels.
Naast deze voedingsstoffen bevat kurkuma curcuminoïden, een groep gele kleurstoffen waarvan curcumine de bekendste is. En dat is precies de stof waar de meeste gezondheidsvragen over gaan.
Curcumine is de gele kleurstof in kurkuma en behoort tot de groep curcuminoïden. Kurkumapoeder bevat circa 3 tot 5% curcumine. De stof heeft antioxidatieve eigenschappen en wordt in de Ayurvedische traditie al eeuwen gebruikt als onderdeel van de dagelijkse voeding.
Die lange gebruiksgeschiedenis is een van de redenen waarom onderzoekers curcumine nader willen bestuderen. Dat betekent niet automatisch dat elk vermeend effect ook wetenschappelijk vaststaat.
Wetenschappelijk onderzoek naar curcumine richt zich onder andere op de spijsvertering en de leverfunctie. Binnen Europa zijn er gezondheidsclaims ingediend voor de rol van kurkuma bij de spijsvertering en de lever. Die claims zijn nog in afwachting van beoordeling door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA).
Deze gezondheidsclaims zijn in afwachting van beoordeling door de Europese Commissie.
Veel onderzoek naar curcumine is uitgevoerd in het laboratorium of bij dieren. Resultaten bij mensen zijn vaak minder overtuigend of gebaseerd op kleine groepen. Dat maakt het lastig om harde conclusies te trekken.
Daar komt bij dat curcumine van nature slecht wordt opgenomen door het lichaam. Het grootste deel verlaat je lichaam ongebruikt. Zwarte peper (piperine) kan de opname verhogen, wat verklaart waarom veel supplementen en recepten kurkuma met peper combineren.
Kurkuma is geen wondermiddel. Het is een specerij met een interessante stof waar veel naar wordt gekeken Het eerlijke antwoord op de vraag “is het gezond?” luidt: deels, vanwege de voedingswaarde van de specerij en zijn erkende status als kruidengeneesmiddel. Maar als supplement is de werkzaamheid en veiligheid nog niet wetenschappelijk beoordeeld. Hoewel de geelwortel onlosmakelijk is verbonden aan de stof curcumine, is het belangrijk om de specerij ook los te zien van deze stof en het te waarderen om zijn functie binnen voeding als smaakmaker en kleurstof.
Meer weten over kurkuma in het algemeen?
Kurkuma: alles wat je moet weten
Wil je weten hoeveel je het beste kunt gebruiken?
Hoeveel kurkuma per dag kun je het beste gebruiken?
Twijfel je of het voor jouw situatie veilig is?
Kurkuma en veiligheid: waar moet je op letten bij supplementen?