Lontai is de Surinaams-Nederlandse naam voor piment, ook bekend als allspice. Lees wat het is, hoe je het gebruikt en waar je het koopt.
Wat is piment?
Piment is de gedroogde, onrijpe bes van de Pimenta dioica, een groenblijvende boom uit het Caribisch gebied en Midden-Amerika. De boom wordt meestal zo'n tien meter hoog. Jamaica geldt van oudsher als het bekendste herkomstland, en daarom heet de specerij ook wel Jamaicapeper, al worden de bessen tegenwoordig ook in Guatemala, Honduras en Mexico geteeld. Ze worden groen geplukt, omdat rijpe bessen veel aroma verliezen, en daarna in de zon gedroogd. Daardoor worden ze bruin en gaan ze op een grote peperkorrel lijken, ongeveer een halve centimeter breed.
De eerste Europese ontdekkingsreizigers hielden de bessen voor peper, en dat verklaart de naam piment, afgeleid van het Spaanse pimienta. De Engelse naam allspice kwam later, omdat de smaak aan kaneel, kruidnagel en nootmuskaat doet denken. Toch is het één specerij en geen mengsel, en is ze niet verwant aan zwarte peper.
Smaak en gebruik
De smaak is warm, zoet en kruidig, met een lichte peperige afdronk. Een belangrijk deel van het aroma komt van eugenol, dezelfde stof die kruidnagel zijn geur geeft. Omdat die smaak intens is, wordt de specerij meestal spaarzaam gedoseerd.
Ze past in hartige gerechten als stoofvlees, wild, bouillon en marinades, en in zoet gebak. In de Europese keuken zit ze in glühwein en appelcompote, in de Caribische keuken is ze een vast ingrediënt van jerk, de Jamaicaanse marinade, en ook in ingelegde haring komt ze voor. Je koopt haar als hele korrels of als poeder.
Hele pimentkorrels of gemalen piment?
Hele korrels houden hun aroma langer vast. Je geeft ze mee aan een bouillon, stoofpot of marinade en haalt ze er na afloop weer uit. Gemalen geeft direct een sterker, warmer aroma af en past beter in baksels en kruidenmixen, waar je geen korrels wilt tegenkomen. Gemalen verliest bovendien sneller zijn kracht, en daarom malen sommige koks de korrels liefst zelf vlak voor gebruik.
Het verschil zit vooral in hoe snel het aroma vrijkomt en hoe lang het goed blijft, en of zelf malen loont hangt van het gerecht af.
Wat kun je gebruiken in plaats van piment?
Een mix van gelijke delen kaneel, kruidnagel en nootmuskaat komt het dichtst bij de smaak van piment. Heb je die specerijen niet allemaal in huis, dan kan ook kruidnagel met een klein snufje zwarte peper. Neem dan wel minder kruidnagel dan de hoeveelheid die het recept voorschrijft, want kruidnagel is nadrukkelijker van smaak en neemt het gerecht snel over. Voor stoofvlees, wild of zuurkool werkt ook een combinatie van kruidnagel, nootmuskaat en een snufje zwarte peper.
Een vervanger blijft een benadering, en wat bij een zoet gerecht past, werkt in een stoofpot net iets anders uit.
Piment vergeleken met kruidnagel, jeneverbes en peper
Piment, kruidnagel, jeneverbes en zwarte peper worden vaak in één adem genoemd, maar het zijn vier verschillende specerijen. Piment lijkt in geur op kruidnagel en komt uit dezelfde plantenfamilie, maar het is een bes en geen bloemknop. Jeneverbes en piment staan in marinades en stoofgerechten regelmatig naast elkaar op de ingrediëntenlijst.
| Specerij | Wat je gebruikt | Smaak |
|---|---|---|
| Piment | Gedroogde onrijpe bes van de Pimenta dioica | Warm en zoet, met kruidnagel, kaneel en peper |
| Kruidnagel | Gedroogde bloemknop van de Syzygium aromaticum | Scherp en sterk |
| Jeneverbes | Besachtige kegel van de Juniperus communis | Harsachtig, met een dennenachtige toon |
| Zwarte peper | Gedroogde vrucht van de Piper nigrum | Scherp en pittig |
Piment, pimento en pimentón: wat is wat?
In het Nederlands verwijst het woord altijd naar de Pimenta dioica, maar elders is het minder eenduidig. In Frankrijk is piment de algemene naam voor een hete peper, zoals de beschermde Piment d'Espelette uit het Baskenland. Pimentón is Spaans gerookt paprikapoeder, en in het Engels bestaan allspice en pimento naast elkaar.
Dat laatste woord kan in een recept ook iets heel anders betekenen dan je zou verwachten.
